>> Giăng dây diệt sóc phá hoại hoa màu
Tờ mờ sáng, khi mấy chú chim chìa vôi líu lo hót cũng là lúc đàn sóc tỉnh ngủ, bắt đầu sục sạo kiếm ăn trong vườn. Loài gặm nhấm này có những chiếc răng sắc nhọn, sống hoang dã và sinh sôi thành bầy đàn, gây hại còn hơn cả loài chuột.
Tan hoang vườn ca cao
Xã Hòa Định, huyện Chợ Gạo (Tiền Giang), một địa phương thuộc vùng dự án 10.000 ha ca cao trồng xen trong vườn dừa của tỉnh đã bị đàn sóc “oanh tạc” tan hoang. Anh Nguyễn Thanh Dũng, người đầu tiên khởi sự dự án phát triển cây ca cao của xã, lắc đầu ngán ngẩm: “Vườn cây của nhà tôi gần như mất trắng, không thu hoạch được trái nào!”.
Trong vườn ca cao của anh Dũng, chúng tôi nhẩm đếm có không dưới 300 trái bị sóc khoét ruột ăn hạt, bỏ lại phần vỏ khô treo lơ lửng trên cành. Không có cách nào diệt được đàn sóc, quá nản chí anh đành buông trôi, bỏ mặc vườn ca cao héo khô, chết dần.
Anh Dũng kể ngày nào cũng vậy, lúc trời vừa sáng, đàn sóc quậy tưng bừng. Từ trên đọt dừa chúng tràn xuống vườn ca cao, chuyền hết cây này sang cây khác. Những trái ca cao vừa mới chín ửng, nằm sát mặt đất cũng bị chúng rút ruột. Sóc đi thành từng bầy 3-5 con, lớn nhỏ đủ cỡ. Khi đã ăn no bụng, chúng liền leo trở lại các đọt dừa, chọn nơi kín đáo và an toàn rúc vào đó ngủ im. Không như chuột, rất khó săn bắt được sóc vì khả năng chuyền cành nhanh nhẹn của chúng thuộc hàng vô địch.
Chị Ba Bồng ở ấp Hòa Thành, xã Hòa Định cho biết 300 gốc ca cao nay đã cho trái rộ, bị sóc phá hoại hơn 50% lượng trái trên cành. Với giá ca cao thương lái thu mua 5.000 đồng/kg, thay vì mỗi tháng cắt bán vài trăm ký trái chín, thu cả triệu đồng, hộ chị Bồng chỉ bán được 70-80 kg. Dừa cũng vậy, mấy năm vừa qua, vào giai đoạn chuẩn bị thu hoạch, hàng trăm trái dừa cũng bị sóc khoét, rụng nằm la liệt trong vườn chị…
Những chú sóc hoang dã, nông dân xã Bình Phú (Bến Tre)
gài bẫy bắt được, bán cho người nuôi thú cảnh giá 500.000 đồng/cặp.
Ảnh: T.PHÚC |
|
Sóc trong lòng phố
Ở xã Bình Phú, TP Bến Tre, đàn sóc cũng phát triển và gây hại tương tự. Anh Lâm Thành Nghĩa, ấp Bình Thành từng dùng bẫy lồng bắt được năm chú sóc tại vườn ca cao của anh Bảy Trưng. Mỗi cặp sóc bẫy được anh Nghĩa bán cho những người nuôi thú kiểng giá 500.000 đồng.
Anh Bảy Trưng cho biết có ít nhất bảy con sóc đã bị bắt trong khi đang cắn phá trái ca cao. 50 gốc ca cao của anh cuối năm 2007 mỗi tháng cắt trái bán khoảng 100 kg. Nhưng hai năm qua không thu hoạch được trái nào nguyên vẹn. Cho bả chuột vào trái ca cao bị khoét dang dở để diệt sóc nhưng chúng quá khôn, không ăn. Gia đình anh Bảy Trưng đã cắt bỏ hàng trăm trái bị sóc cắn hại, bỏ luôn vườn cây không tưới nước, bón phân và đốn hạ hơn chục gốc.
Ngụ cùng ấp có hộ bà Tư Vấn bị sóc tàn phá vườn dừa. Bà Tư than sóc phá đủ mọi thứ như chuối, mít, nhãn. Chỉ một “cữ” đàn sóc mài răng trên cuống quày dừa, năm trái dừa to đã rơi tùm xuống mương. Gia đình của anh Lộc cạnh bên có bốn gốc nhãn long cũng bị đàn sóc đeo bám ăn trụi lũi.
Bắt, bẫy quyết liệt không ăn thua
Ông Trần Văn Năm, Chủ tịch UBND xã Hòa Định, xác nhận bảy ấp của xã đều có sự phát triển và gây hại của đàn sóc hoang dã. Các vườn dừa bị thiệt hại khoảng 15%. Trong khi đó vườn ca cao thiệt hại hơn 30%. Uớc tính trong vườn cây của cả xã có cả ngàn con sóc. Trước đó, sóc hoang dã được săn bắt bằng súng hơi, số lượng bị bắn hạ khá nhiều. Những năm gần đây, nhà nước cấm không cho sử dụng súng săn, chủ trương diệt sóc bằng phương pháp đặt bả mồi, bẫy lồng… đạt hiệu quả không đáng kể.
Các địa phương lân cận thuộc huyện Chợ Gạo, nằm trong vùng dự án ca cao của tỉnh Tiền Giang như Bình Ninh, Xuân Đông, Long Bình Điền… đàn sóc cũng gia tăng với số lượng ngày một đông. Sức tàn phá của sóc được người dân xem là đại dịch đối với vườn cây ăn trái nếu không kịp thời ngăn chặn cấp độ sinh sôi của chúng.
|
Vườn ca cao ở xã Hòa Định (Chợ Gạo) bị sóc phá hoại,
thiệt hại 30%-50% sản lượng thu hoạch. Ảnh: T.PHÚC |
|
Để hạn chế sự cắn phá của sóc, ngoài gài bẫy lồng, nhiều hộ nông dân dùng dây thắt thòng lọng treo đón đường chúng trên khắp các cành nhánh song cũng chỉ bắt được lèo tèo vài ba con. Bà con ghép những chiếc lon bia, lon nước ngọt thành từng chùm treo khắp vườn để đánh động xua đuổi chúng. Cẩn thận hơn, có người dùng bao nylon đen trùm kín những trái ca cao. Riêng đối với trái dừa thì đành chịu!
Các cụ cao niên sống tại huyện Châu Thành, Giồng Trôm (Bến Tre) kể trước năm 1975, sóc sinh sôi hàng đàn, sống trong những khu vườn hoang hóa, cây cối mọc rậm rạp. Đàn sóc có thể chuyển vùng đi kiếm ăn xa hàng chục cây số. Nơi nào điều kiện sống thuận lợi, an toàn chúng sẽ định cư và sinh sôi. Một thời gian dài sau giải phóng, con người đã săn bắt sóc hoang dã khá quyết liệt, ai cũng nghĩ chúng đã bị tuyệt diệt nhưng thực tế không phải vậy.
Cũng có ý kiến cho rằng sự phát triển trở lại của những đàn sóc hoang dã xuất phát từ một vài cặp sóc được mang từ rừng về để nuôi cảnh, sau khi sổng chuồng ra ngoài tự nhiên, theo thời gian đã sinh con đẻ cháu và phát tán ra khắp nơi.
|
Đặc tính của loài sóc
Họ sóc có tên khoa học là Sciuridae. Họ sóc sinh sống gần như ở mọi môi trường, từ rừng mưa nhiệt đới tới sa mạc khô cằn. Chúng chủ yếu là động vật ăn cỏ với thức ăn là hạt và quả, nhiều loài ăn cả côn trùng. Bộ răng của loài sóc tuân theo kiểu răng điển hình của động vật gặm nhấm với các răng cửa lớn có tác dụng gặm nhấm và phát triển trong suốt cả cuộc đời, còn các răng hàm có tác dụng nhai thì nằm cách các răng cửa một khoảng trống lớn.
Các loài sóc nói chung có thị lực tốt, điều này đặc biệt quan trọng cho các loài sống trên cây. Họ sóc sinh sản 1-2 lần trong năm. Các con non sinh ra không răng, mắt chưa mở và yếu ớt. Ở phần lớn các loài chỉ có con mẹ chăm sóc con non. Chúng được cho bú tới khoảng 6-10 tuần tuổi và thuần thục sinh lý vào cuối năm thứ nhất của cuộc sống của chúng. Các loài sinh sống trên mặt đất nói chung có tính cộng đồng, thường sinh sống thành bầy. (Theo Wikipedia) |