Dãy chuồng trại khang trang, sạch sẽ của trang trại chú Tư Thạch

“Bùng nổ” trại chăn nuôi

Hiện Vĩnh Long có trên trăm trang trại, trong đó, khoảng 60 trại chăn nuôi gia súc- gia cầm. Riêng huyện Mang Thít đang là địa phương “bùng nổ” trang trại chăn nuôi. Ông Trương Tấn Được- Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT cho biết lý do, vì thị trường gốm mỹ nghệ gặp khó, sản xuất giảm nên các doanh nghiệp tìm đường chuyển sang nhiều ngành nghề khác, trong đó có chăn nuôi. Chỉ trong vòng 2 năm, huyện đã có 53 hộ chăn nuôi đạt tiêu chí trang trại, 17 trang trại đã được cấp phép. Với lợi thế có mặt bằng rộng từ các lò gạch, sân phơi và vốn đầu tư lớn, các doanh nghiệp gốm giờ đây nhanh chóng hình thành cả một tuyến chăn nuôi dọc theo bờ sông Cổ Chiên thuộc xã An Phước. Nhiều hộ nuôi với quy mô rất lớn, vốn đầu tư từ vài trăm triệu đến hàng chục tỉ đồng. Như hộ của ông Võ Văn Thạch, nuôi 90.000 con gà và 4.000 con heo. Hộ anh Phạm Công Quẩn nuôi 12.000 gà và 1.000 heo. Các hộ ông Nguyễn Văn Nhỏ nuôi 36.000 gà, anh Hồ Văn Tiếp nuôi 26.000 gà, bà Võ Thị Phiếm nuôi 36.000 gà, ông Nguyễn Văn Bền (Mỹ Phước) nuôi 28.000 gà,... Gần 50 hộ còn lại cũng có quy mô đàn từ vài trăm con heo đến vài ngàn con gà.

Đa số hộ “nuôi tự do” bán cho thương lái, một số khác nuôi gia công cho công ty chuyên doanh gia súc- gia cầm CP (Thái Lan). Nhờ đầu tư lớn, kỹ thuật chắc, nên lợi nhuận từ chăn nuôi không hề nhỏ. Chỉ tính riêng nuôi gia công đã được trả khoảng 50 triệu đồng/12.000 gà/50 ngày. Một lứa heo 250 con/6 tháng cũng được trả từ 40- 45 triệu đồng. Tất cả con giống, thức ăn và thú y đều do công ty cung ứng. Đối ứng, người nuôi xây dựng cơ sở hạ tầng, chuồng trại, phòng “máy lạnh”, công chăm sóc, v.v... bảo đảm hạn chế ô nhiễm môi trường.

Không hôi không phải... nuôi heo

Việc các trại chăn nuôi gây ô nhiễm môi trường trong thời gian qua đã trở thành “điểm nóng” trong một số cuộc tiếp xúc cử tri và kỳ họp HĐND. Tại xã An Phước (Mang Thít), khi nước thải của trại nuôi heo anh Phạm Công Quẩn thấm qua đê, tràn vào vườn nhà lân cận thì một số hộ dân đã phản ứng bằng cách chặn xe chở heo giống về trại, không cho “xuống heo” nên công ty đành phải chở heo về. Tại huyện Bình Tân, chủ tịch huyện đã phải đến kiểm tra trại nuôi heo ở ấp Thành Thuận, xã Thành Trung, vì thiết kế kỹ thuật đúng, nhưng thực tế, chất thải chăn nuôi chỉ qua công đoạn thải, lọc thủ công từ 3 hầm ủ lộ thiên nên làm ảnh hưởng đến hộ dân xung quanh. Ông Được cho biết: Một số hộ chăn nuôi có xin phép, nhưng một số khác thì không, nhiều hộ có làm cam kết môi trường (do Phòng Tài nguyên- Môi trường thẩm định) nhưng đến khi thực hiện, chỉ làm 50% hoặc thấp hơn. Một số hộ còn “bẻ chĩa” đổ phân tươi xuống ao cho cá trê ăn. Trong khi đó, do đặc điểm của Vĩnh Long là không có diện tích rộng, nên các trại đều nằm xen với nhà dân, mùi hôi và nước thải thường gây ảnh hưởng đến hộ lân cận.

Tham khảo ý kiến người nuôi và cán bộ kỹ thuật, chúng tôi được trả lời: Đã nói chăn nuôi, nhất là nuôi heo thì không thể... không hôi. Mà mùi hôi rất... khó tả và “quản lý”. Chính vì vậy, theo một hộ dân ở An Phước: “Nhà chúng tôi ở cách rất xa trại heo, nhưng nếu hôm nào gió đổi hướng là nghe hôi liền. Nói chi đến các nhà lân cận”. Còn ông Được thì cho rằng việc xác định “hôi nhiều, hôi ít” là rất khó, vì thế vẫn thường có chuyện “ngành môi trường xuống đo mùi hôi, khẳng định là không ảnh hưởng, còn người dân nhất định: rất hôi”. Đây cũng là gút mắt cho việc giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn giữa hộ dân và hộ nuôi.

Khắc phục để “sống chung”

Chúng tôi đến thực tế tại một “điểm mát” là trang trại của chú Tư Thạch. Tại đây, 90.000 con gà và 4.000 con heo đang được nuôi với mức đầu tư trên chục tỉ đồng. Quang cảnh rất khang trang, không khác nào... công viên với nhiều hoa lá, 2 chú heo mập tròn bằng gốm nằm “chào khách” ngay lối vào. Trang trại tại đây được thiết kế và chăn nuôi theo lối khép kín: “một đời heo” đi vào cửa trước và ra cửa sau không “quay đầu nhìn lại”. Hệ thống chuồng có quạt làm mát, hút khí và đường dẫn chất thải, nước thải đều được đậy kín. Thực tế, khi chúng tôi vào dãy chuồng hàng ngàn heo và bên ngoài dãy chuồng, ngoài “mùi nồng hôi tất nhiên” của heo và thức ăn rất nhẹ thì... không có mùi gì khác. Thậm chí, bao nhựa biogas nhập ngoại dùng chứa chất thải, khi đầy, căng phồng lên như một quả đồi, còn được công nhân nơi đây leo lên ngồi... ngắm trăng.

Riêng tại “điểm nóng” của anh Quẩn- nơi mà một số hộ dân từng ngăn cản không cho “xuống heo”, chúng tôi cũng ghi nhận một quang cảnh tương tự. Anh Quẩn cho biết, anh đã đầu tư 2 tỉ đồng cho trại nuôi heo này với diện tích lúc đầu là 6.000m2- quy mô nuôi 1.000 heo và thiết kế 4 ao xử lý lộ thiên. Anh Quẩn tiếc rẻ: “Tôi đã đi tham quan nhiều nơi, nhưng vẫn không lường hết được lượng nước thải rất nhiều, nhất là khi heo lớn”. Chính vì không được chú ý đầy đủ, nên sau một thời gian, lượng chất thải- nước thải quá nhiều, đã tràn sang vườn lân cận và gây hôi thối cho người dân xung quanh. Vì vậy, các hộ dân đã nhất quyết ngăn cản không cho công ty chuyển heo xuống nuôi tiếp tục, nên “tính riêng tiền lãi vay, 2 tháng qua ngưng nuôi tôi đã thiệt hại rất lớn”. Khắc phục, anh đang mở rộng thêm 2 ao xử lý, xây hầm biogas, hệ thống hút khí, lọc khí hoàn lưu bằng EM,v.v... Anh cũng dự tính lấy nguồn năng lượng từ biogas để sưởi ấm cho vật nuôi và chạy máy quạt. Bài học về bảo đảm môi trường, anh Quẩn đã thấm thía và cho biết “sẽ hoàn toàn làm đúng theo hướng dẫn của ngành chuyên môn”.

Đúng như ông Trương Tấn Được nói, trang trại là hướng đi cần khuyến khích, phù hợp với yêu cầu của thị trường cũng như quản lý con giống, dịch bệnh, an toàn thực phẩm,v.v... Do đó, vấn đề của các cơ quan chuyên môn và quản lý là hướng dẫn và tạo điều kiện cho người dân thực hiện đúng quy định và phải thường xuyên kiểm tra- đặc biệt quan tâm đến vấn đề môi trường. Ngược lại, các hộ nuôi cũng cần thực hiện nghiêm ngặt các quy định, vì thực tế, đầu tư trang trại chăn nuôi “sạch” không có mùi hôi là có thể làm được.