Trở lại vùng chuyên canh sapôchê (hồng xiêm) thuộc huyện Châu Thành (Tiền Giang), không khí của các nhà vườn rất phấn khởi, đang chuẩn bị đón mùa sapôchê bội thu từ năng suất, sản lượng đến giá cả đầu ra. Những vườn chuyên canh sapôchê lúc này chíu chít trái sắp cho thu hoạch, chúng tôi chứng kiến người dân đang tất bật suốt ngày chăm sóc vườn cây, tưới nước, dọn cỏ, quét dọn… Nhiều vườn được bà con ứng dụng theo quy trình Gap rất hiệu quả, cành trái trĩu trịt vươn ra tận đường. Chúng tôi hỏi thăm, bà con nhà vườn chỉ cười vui bảo vườn nhà nào cũng rinh rỉnh trái như vậy nên chẳng ai phá trộm của ai bao giờ.

Ghé thăm vườn sapôchê của ông Trần Quốc Dũng, ấp Phú Thạnh, xã Phú Phong, huyện Châu Thành, dù đang bận rộn chọn lựa những trái sapôchê đẹp nhất cho vào giỏ để kịp chở ra chợ bán, ông Dũng vẫn vui vẻ tiếp chuyện: “Lúc này đang vào đầu vụ, vườn nhà nào bói được trái bán sớm mới “ăn” đậm à nghen. Tui cũng mới tranh thủ lựa hái được vài đợt rùi, chưa kịp đưa hàng ra tới chợ lái buôn đã… chộp ngay, trả giá cao chót vót sướng thiệt!”. Gia đình ông Dũng có 3.000 m² vườn, trong đó chiếm tới 2/3 diện tích là cây sapôchê. Năm ngoái cho gia đình ông thu được 34 giỏ (khoảng 40-45 kg/giỏ), bán giá bình quân từ 9.000-10.000 đ/kg (loại 1), nhưng cũng thất thường, nay lên mai xuống.

Còn vụ sapôchê năm nay, đầu vụ lái đến tận vườn đặt mối chọn mua trả giá từ 11.000 -12.000 đ/kg; đặc biệt giá sapôchê vẫn luôn cao và ổn định suốt từ đầu năm đến nay khiến bà con nhà vườn rất phấn khởi. Nông dân Nguyễn Văn Đậm, người trồng sapôchê có tiếng ở ấp Hội, xã Kim Sơn cũng phấn khởi tâm sự: “Thật mừng quá, giá sapôchê hiện đang đạt đỉnh cao và ổn định hơn tất cả những năm trước. Thời gian này tôi đang tranh thủ giá hái bán được 1,7 tấn sapô, thu trên 17 triệu đồng, trừ hết chi phí cũng còn lời được trên 10 triệu đồng. Có thể nói, bước vào mùa sapôchê năm nay khởi động giá cả quá “ngọt” khiến nông dân chúng tôi rất hào hứng!”.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Châu Thành: Cây sapôchê là cây có vị trí thứ hai sau cây vú sữa. Hiện diện tích cây này trên địa bàn huyện khá lớn, khoảng 1.500 ha, tập trung các xã ven sông Tiền ở các xã Bàn Long, Phú Phong, Kim Sơn, Song Thuận, Vĩnh Kim… Có những vườn Sapôchê cho thu hoạch 100 triệu đồng/ha. Hiện nay, nhiều hộ dân đang trồng mới và hướng cải tạo lại vườn sapôchê.

Lão nông Lê Văn Bé, ấp Phú Hòa mấy bữa nay đang huy động con cháu tập trung ra chăm sóc tưới vườn, phân thuốc dưỡng cây trái. Gặp chúng tôi, ông Bé hồ hởi nói: “Cứ dòm vườn cây trái rủng rỉnh, giá cả đầu ra cao vút ổn định như vầy thì chắc ăn nhà vườn chúng tôi sẽ có một mùa sapôchê… hết chê rồi!”. Theo ông Bé, thực tế cứ nhà vườn nào có điều kiện chịu đầu tư chăm sóc vườn cây tốt thì chắc chắn sẽ cho năng suất đạt, hàng trái đẹp sẽ thắng lớn. Với 3 công sapôchê trong vườn, năm rồi cho gia đình ông thu hơn 3 tấn trái, nhưng năm nay ông đã quyết định đầu tư mạnh nên cầm chắc khoản lời bộn.

"Phục hưng" Sapôchê

Theo ghi nhận của NNVN, hiện giá sapôchê bán xô ngoài chợ cũng đã trên mức giá 10.000 đồng/kg. Thậm chí có lúc giá sapôchê loại cơi (trái đẹp, lớn hơn loại 1) tăng vọt lên đến trên 15.000-16.000 đồng/kg. Anh Trần Văn Chưởng, ấp Phú Hòa, xã Phú Phong, Châu Thành, cho biết, chỉ trong khoảng một tháng, gia đình anh thu hoạch 3 công sapôchê đã ôm tiền lời gần 20 triệu đồng. Tuy nhiên, trong những năm qua cây sapôchê đã trải qua không ít giai đoạn thăng trầm.

"Chỉ cần giá sapôchê ở mức 5.000 đồng/kg thì người dân đã có lời; còn giá 3.000 đồng/kg thì bà con cũng huề vốn. Bù qua chế lại, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, cây sapôchê cho trái đều đẹp sẽ bán được giá cao, đảm bảo được thu nhập ổn định cho nhà vườn” - một thương lái chợ đầu mối Vĩnh Kim khẳng định.

Nhiều khu vực, người trồng sapôchê đã đốn hạ không ít diện tích chuyển sang trồng vú sữa, sầu riêng hay các loại cây ăn trái khác. Vậy nhưng, nhiều người dân vùng phía nam Quốc lộ của huyện Châu Thành vẫn “chung thủy” với loại cây ăn trái này. Theo tính toán của người dân địa phương, đây là vùng đất thích hợp với cả 2 loại cây vú sữa và sapôchê nên dù sao cũng phải giữ và phát triển diện tích, thương hiệu. Tuy nhiên, vú sữa là cây khó trồng, gặp đúng “thời giá” có thể cho thu lời cao, còn dội chợ thì cũng lỗ chỏng khó gỡ vì mỗi năm chỉ có một vụ. Nhưng với cây sapôchê lại khác, dễ trồng, cây cho trái quanh năm, nếu đợt này bị lỗ, có thể sẽ gỡ bù lại ngay trong những lần thu hoạch kế tiếp. Đồng thời, dù giá sapôchê trên thị trường những năm qua khá bấp bênh, có lúc xuống thấp nhưng ngay cả trong lúc đó người trồng sapôchê vẫn có thể lời chút đỉnh hoặc huề vốn vì chi phí đầu tư thấp.

Trao đổi với NNVN, ông Lê Văn Bé, Chủ tịch Hội Làm vườn xã Phú Phong cho biết: Thời điểm năm 1992 đến 2008, diện tích cây sapôchê trong xã luôn giữ ổn định khoảng 400 ha, nhưng do thị trường giá cả bấp bênh nên người dân đã đốn bỏ một phần diện tích để trồng xen cây vú sữa. Do vậy, đến nay cây sapôchê của toàn xã giảm 1/3 diện tích (chỉ còn 270 ha). Địa phương khuyến cáo bà con cần phải ổn định diện tích vườn chuyên canh cây sapôchê. Đồng thời, xã cũng đang xúc tiến xây dựng thương hiệu “sapô Mặc Bắc” nhằm hỗ trợ ổn định đầu ra cho các nhà vườn. Ông Huỳnh Văn Nghi, Chủ tịch Hội làm vườn xã Kim Sơn cho rằng, giá cao rồi sẽ phải hạ. Để phát triển ổn định, nhà vườn cần phải liên kết với nhau đi vào sản xuất theo quy trình Global Gap, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm trái sapôchê đặc sản.