|
Một bể nuôi lươn
|
|
1. Xây dựng bể nuôi
1.1. Bể xi măng
Chọn nơi dễ lấy nước vào và thoát nước ra để xây bể. Bể nuôi lươn phải đảm bảo độ cao để lươn không bò ra ngoài được. Thành bể cao hơn mặt nước 30cm. Mép tường có gờ để chống lươn đồng bò ra ngoài. Độ cao tối đa mà lươn đồng có thể dựng thân vào tường để bò ra ngoài là 2/3 chiều dài thân. Không nên xây bể quá rộng vì khó chăm sóc. Chiều dài bể có thể từ 3 – 4m, rộng 1,5 – 2m, cao 1 – 2m. Bể nuôi lươn có thể làm cây leo phía trên hoặc thả lục bình khoảng 1/2 diện tích mặt nước. Có thể tận dụng chuồng heo cũ lót bạt nylon nuôi lươn để tiết kiệm chí phí xây dựng.
1.2. Bể đất
- Dạng bể nửa nổi nửa chìm: Chọn nơi có nền đất cứng, đào sâu 20 – 40cm, lấy đất đào đắp thành bờ, bờ cao 0,4 – 0,5m, rộng 0,5m, bờ và đáy bể phải nện thật cứng, nếu có điều kiện nên lót một lớp nylon khắp đáy bể và bờ tường rồi phủ một lớp bùn hoặc bùn trộn cỏ, dày 20 – 30cm. Bể phải có cống cấp và thoát nước riêng, miệng cống phải bịt lưới chống lươn chui đi.
- Dạng bể nổi hoàn toàn: Bể được thiết kế nổi hoàn toàn trên mặt đất.Trong bể có thả một ít lục bình làm nơi trú ẩn cho lươn. Xung quanh bể trồng một ít cây có giàn leo để che mát cho lươn vào mùa hè. Đối với bể lớn có thể thả thêm ống cống bằng sành hoặc ống tre để lươn có thể chui vào. Mức nước ở bể là 0,4 – 0,5m để đảm bảo lươn đồng nằm trong hang có thể ngóc đầu lên thở và bắt mồi.
2. Giống nuôi và mật độ.
Trước khi thả giống 7-10 ngày dùng vôi tẩy bể với liều lượng 0,2 kg/10m2 để diệt mầm bệnh.
Chú ý chọn giống lươn không bị xây xát, lươn khoẻ mạnh, bơi lội linh hoạt có định hướng, nên chọn cở giống khoảng 40 – 60 con/kg và biết rõ nguồn gốc giống. Trong điều kiện sản xuất hay mua được con giống nhân tạo thì tốt nhất.
Trước khi thả cần sát trùng lươn trong dung dịch nước muối 3 – 4% trong 5 phút sau đó vớt ra nước sạch (tắm 1-2 lần rồi thả giống vào nuôi).
Nếu lươn giống tự nhiên cỡ 40 – 60 con/kg thì thả mật độ 50 – 60 con/m2 bể (đối với bể đất) và mật độ thả 100 con/m2 (đối với bể sử dụng giá thể dây nylon). Đối với nguồn giống nhân tạo (cỡ nhỏ hơn lươn giống tự nhiên) có thể thả mật độ cao hơn sau đó tiến hành san thưa.
3. Chăm sóc và quản lý.
3.1.Thức ăn và phương pháp cho ăn.
Nhìn chung có thể sử dụng thức ăn có sẵn, rẻ tiền như sâu bọ, nòng nọc, tép, ốc, hến, cá vụn, phế phẩm lò mổ cho lươn ăn....Khi thiếu thức ăn có nguồn gốc động vật có thể trộn thêm tấm, cám, các loại rau quả băm vụn. Hoặc có thể bổ sung thức ăn công nghiệp.
Sau khi thả giống không nên cho lươn ăn mà để nó thích nghi với môi trường từ 3 – 5 ngày rồi mới bắt đầu cho ăn. Lúc đầu cho ăn tép, sau đó cho ăn thức ăn trộn với thức ăn công nghiệp. Lươn có tính chọn lựa thức ăn rất cao. Khi lươn đã quen với một loại thức ăn nào thì đổi thức ăn rất khó. Vì vậy, trong giai đoạn đầu cần phải thuần dưỡng, cho ăn các thức ăn dễ kiếm, rẻ tiền, tăng trọng nhanh.
Khi cho lươn ăn phải nắm vững nguyên tắc "4 định" (định chất, định lượng, định thời gian, định vị trí).
- Ðịnh lượng: là phải cho ăn no. Trong phạm vi nhiệt độ thích hợp, nhiệt độ cao cho ăn số lượng nhiều, đầu vụ cho ăn khoảng 3 – 4% trọng lượng lươn, giữa vụ cho lươn ăn khoảng 5 – 8%. Quan sát thức ăn dư thừa trong sàn để điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp.
- Ðịnh chất: là thức ăn phải luôn tươi sống, tuyệt đối không cho ăn thức ăn thối.
- Ðịnh thời gian: là cho ăn từ 15 – 17giờ chiều, sau khi đã quen có thể cho lươn ăn sớm dần và tập thành thói quen ăn ban ngày.
- Ðịnh vị: là chỗ cho ăn phải cố định, sàn cho ăn bằng gỗ, đáy sàn làm bằng các thanh song song sao cho lươn có thể rút thức ăn dễ dàng, tránh trường hợp lỗ lưới sàn quá nhỏ, lươn phải đút miệng qua lỗ sàn gây xây xát.
Không nên cho lươn ăn quá mức qui định vì nếu cho ăn nhiều, lươn tham ăn dễ bội thực và chết, còn cho ăn thiếu thức ăn thì lươn chậm lớn.
3.2. Điều chỉnh môi trường nước
Môi trường bể nuôi lươn đồng yêu cầu nước sạch, hàm lượng oxy trên 2mg/l. Do bể nuôi rất cạn, mức nước chỉ từ 0,4 – 0,5m mà thức ăn lại giàu đạm nên nước rất dễ nhiễm bẩn ảnh hưởng sinh trưởng của lươn. Khi nước quá bẩn thì nửa thân trước của lươn dựng đứng trong nước, đầu nhô lên mặt nước để thở. Khi có hiện tượng đó phải nhanh chóng thay nước sạch ngay. Mùa hè nhiệt độ cao thời gian thay nước ngắn hơn, thường xuyên vớt bỏ thức ăn thừa, rác bẩn... Nên trồng các loại cây thủy sinh để lọc nước và tạo môi trường sinh thái thích hợp cho lươn sinh sống, đặc biệt là giữ nhiệt độ nước trong khoảng thích hợp ( 28-320C).
4. Phòng và trị bệnh cho lươn.
4.1. Bệnh sốt nóng
- Bệnh do nuôi với mật độ dày, dịch nhầy lươn tiết ra, lên men và khi nhiệt độ nước tăng lên hàm lượng oxy giảm. Lươn bị xáo động trong bể, quấn quýt vào nhau, dịch nhầy tiết vào trong nước, độ nhớt của nước tăng lên, đầu lươn sưng to, lươn chết hàng loạt.
+ Giảm mật độ nuôi, thay nước sạch. Khi phát hiện bệnh có thể dùng dung dịch Sulphate đồng 0,07%, tưới 5ml/m3 nước bể nuôi.
4.2. Bệnh lở loét
- Thường do ký sinh trùng, vi trùng bám vào vết thương. Trên mình lươn xuất hiện nhiều vết tròn hay hình bầu dục. Da lươn bị lở loét còn gọi là bệnh đóng dấu, nếu bị nặng đuôi lươn bị rụng đi, bơi lội khó khăn, đầu lươn ngóc lên khỏi mặt nước, bệnh này thường xảy ra vào tháng 5 – 9.
+ Trước khi nuôi sát trùng bể bằng vôi, vào mùa hay mắc bệnh cần phun thuốc Streptomycin ở toàn bể với liều dùng dùng 0,25g/m3. Cứ 50kg lươn dùng 0,5g Sulfamidine trộn vào thức ăn cho lươn ăn, mỗi ngày một lần, điều trị mỗi đợt 5 – 7 ngày.
+ Trực tiếp bôi Potassium permanganate (thuốc tím) vào vết loét.
4.3. Bệnh nấm thủy mi
- Do nấm ký sinh, thường xảy ra vào mùa nhiệt độ môi trường nước thấp, nấm có dạng sợi bông màu trắng bám vào lươn để hút dinh dưỡng.
+ Trước khi thả lươn vệ sinh bể nuôi, dùng 100 – 150g vôi hòa tan tưới vào bể. Ngâm lươn vào nước muối 3 – 5% trong 3 – 5 phút, ngâm trứng lươn vào dung dịch xanh Methylen 1/50.000 trong 10 – 15 phút liên tục 2 ngày, mỗi ngày một lần. Trộn nước và Sodium bicarbonate 0,04‰ thành dung dịch tưới toàn thể bể nuôi.
4.4. Bệnh sán lãi
- Do ký sinh trùng đường ruột gây viêm ruột sưng đỏ. Nếu ký sinh với khối lượng lớn, lươn yếu, hậu môn sưng đỏ, sẽ chết dần.
+ Sử dụng Parasitol trộn vào thức ăn cho cá với liều lượng 100g trộn với 2,5 – 3kg thức ăn, cho lươn ăn liên tục trong 2 ngày. Cho ăn 2 lần mỗi lần cách nhau 30 ngày.