1.Tác hại của cỏ dại đối với cây lúa Cỏ dại cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng với cây lúa làm giảm năng suất lúa. Nhiều loài cỏ dại là ký chủ trung gian của sâu, bệnh hại lúa và còn là nơi cư trú  của chuột.

Theo nghiên cứu của Viện lúa gạo quốc tế (IRRI), cỏ dại có thể làm giảm năng suất từ 44-96% tùy theo biện pháp canh tác lúa, ngoài ra còn làm giảm chất lượng của lúa gạo, hạt lúa bị lem lép, hạt gạo khi xay dễ bị nát.

2. Nhận biết cỏ dại ở ruộng lúa.

Cỏ dại hại lúa gồm 3 nhóm chính:

- Nhóm cỏ dại một lá mầm: Lá hẹp dài, gân lá song song, thân tròn, rỗng, lá mọc đứng và mọc thành 2 hàng dọc theo thân : Cỏ lồng vực, đuôi phụng, cỏ túc,

- Nhóm cỏ dại cói, lác: Lá mọc thành 3 hàng dọc theo thân, thân thường cứng và có 3 cạnh: Cỏ cháo, cỏ chác, cỏ lác rận (u du), lác vuông, lác hến, cỏ năng…     

- Nhóm cỏ dại hai lá mầm: Lá thường rộng, đa dạng, gân lá sắp xếp theo nhiều cách khác nhau nhưng không song song : Cỏ xà bông, rau mương, rau mác bao, rau bợ, cỏ vẩy ốc, cỏ đồng tiền…

Trừ cỏ cho lúa bằng thuốc hóa học có nhiều ưu điểm là hiệu quả diệt cỏ cao, diệt cỏ sớm từ đầu vụ làm cỏ chưa cạnh tranh dinh dưỡng với lúa, giải quyết vấn đề thiếu lao động làm cỏ… Tuy nhiên, để sử dụng thuốc trừ cỏ cho lúa đạt hiệu quả cao nhất, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

a- Dùng đúng loại thuốc trừ cỏ lúa: Cỏ dại trên mỗi ruộng lúa thường không bao giờ giống nhau. Điều cần thiết trước hết là phải biết được thành phần cỏ trên ruộng gồm những loài cỏ nào để chọn loại thuốc có phổ tác dụng thích hợp. Nếu ruộng chỉ có cỏ một lá mầm thì dùng thuốc chuyên trừ cỏ một lá mầm. Nếu ruộng có cỏ thuộc nhóm cói lác và cỏ hai lá mầm chiếm đa số thì dùng thuốc diệt cỏ cói lác và cỏ hai lá mầm. Nếu ruộng có cả 3 nhóm cỏ thì dùng thuốc diệt cỏ phổ rộng. Sau đó xem xét thêm điều kiện của ruộng, nhất là mặt bằng và khả năng chủ động nước, để đáp ứng yêu cầu của loại thuốc sử dụng. (Trong thực tế sản xuất cần lưu ý là không có một loại thuốc trừ cỏ nào có thể tiêu diệt tất cả các loại cỏ trong tất cả các ruộng lúa)

b- Dùng thuốc trừ cỏ lúa đúng thời điểm: Thuốc tiền nẩy mầm tác động diệt cỏ khi hạt cỏ chưa hoặc đang nẩy mầm, loại này cần phun sớm sau khi làm đất hoặc sau khi gieo sạ 1 - 4 ngày. Thuốc hậu nẩy mầm tác động khi hạt cỏ đã mọc thành cây, thường dùng sau khi gieo cấy lúa từ 10 - 20 ngày. Có loại thuốc tác động khi cây cỏ còn nhỏ dưới 2 lá gọi là thuốc hậu nẩy mầm sớm, thường dùng sau khi gieo cấy từ 6-10 ngày. Cần tuân thủ theo khuyến cáo của nhà sản xuất cho từng loại thuốc để phun rải cho đúng giai đoạn sinh trưởng của cỏ dại và cây lúa.

c- Dùng thuốc trừ cỏ lúa đúng liều lượng: Tính toán pha đúng lượng thuốc cần pha cho mỗi bình phun và phun đủ số bình cần phun cho một đơn vị diện tích theo khuyến cáo ghi trên nhãn thuốc. Khi sử dụng ở liều lượng quá cao hoặc phun chồng lối, một số thuốc trừ cỏ có thể gây ngộ độc cho lúa làm lúa bị cháy lá, lùn, còi cọc hoặc chết. Nhưng nếu dùng ở liều lượng thấp cỏ có thể không chết, hiệu quả trừ cỏ thấp. Thuốc cỏ dùng để rải nên trộn với cát, phân bón để rải cho đều khắp ruộng.

d- Dùng thuốc trừ cỏ lúa đúng cách: Tùy theo đặc tính của thuốc cỏ là lưu dẫn qua thân lá hoặc hấp thụ qua rễ mà tuân thủ theo những hướng dẫn theo yêu cầu riêng của từng loại thuốc. Cần chú ý phải chuẩn bị mặt ruộng bằng phẳng, quản lý nước trước và sau khi phun rải thuốc cỏ là hết sức quan trọng để phát huy tối đa tác dụng diệt cỏ của thuốc. Không nên phun thuốc cỏ khi trời nắng nóng, đang có gió to hay sắp mưa. Sau khi phun thuốc cỏ  l – 3 ngày sau cần cho nước vào ruộng để tăng hiệu lực của thuốc.

4. Các tiêu chí khi chọn mua thuốc trừ cỏ.

Để chọn lựa sử dụng một loại thuốc trừ cỏ lúa, nông dân có thể chọn lựa theo
những tiêu chí sau:

-  Hiệu quả trừ cỏ cao, diệt được những loài cỏ chính trong ruộng lúa.
-  Có tính chọn lọc cao, an toàn cho cây lúa, con người, động vật thủy sinh, côn trùng có ích.
-  Điều kiện sử dụng dễ dàng, thích hợp với đặc điểm và khả năng canh tác.
-  Gía cả hợp lý.

  5- Các loại thuốc trừ cỏ hiệu quả và phù hợp với bà con trồng lúa.

- Thuốc tiền nẩy mầm: Sofit, Meco,….
- Thuốc hậu nẩy mầm sớm: Sirius, Nominee, Cantanil, Turbo, Whip's,….
- Thuốc hậu nẩy mầm: Facet, Clincher, Clipper,….

PHÒNG KỸ THUẬT
Chi Cục Bảo vệ thực Vật TP Cần Thơ